Autisme en de feestdagen

  • Blog

Sinterklaas op de basisschool; ik was er vaker niet, dan wel bij. Bijna elk jaar was ik tijdens het sinterklaasfeest ziek. Ik miste het feest zo vaak dat er volgens mij een keer een piet maar naar mijn huis is gestuurd. Ik vond het sinterklaasfeest heel leuk maar ook enorm spannend. Door die spanning werd ik waarschijnlijk bijna elk jaar ziek.

De feestdagen kunnen extra spannend zijn voor mensen met autisme. Waarom is dat? Hoe ervaar ik het? En; hoe kun je de feestdagen prettiger maken?

Sociale aangelegenheden

Hoe draag je een gedicht voor? Welke cadeautjes koop je? Hoe geef je een cadeau? Hoe reageer je als je een cadeau krijgt? Waar ga je het met vrienden en familie over hebben? Hoe doe je dat? Hoe wens je iemand een gelukkig Nieuwjaar? Het zijn allemaal sociale vraagstukken. Bij iemand zonder autisme gaat dit enigszins automatisch, iemand met autisme kan er een hele analyse op loslaten. Dat kost veel energie.

Ik kan heel lang nadenken over hoe ik iemand aanspreek of hoe ik iemand een gelukkig Nieuwjaar wens. Ook cadeautjes kopen vind ik lastig. Ik heb honderden gedachten over waarom ik iets wel of niet kan kopen, ik kan moeilijk kiezen door alle voors en tegens die ik heb en ik wil het 'goed' doen. Wat 'goed' dan ook is. Inmiddels ben ik erachter dat het mij helpt om thuis een lijstje te maken van de cadeaus die ik wil kopen, in een keer alle cadeaus te kopen en het dan ook echt te bestempelen als 'missie volbracht'. Als ik dit niet doe, ben ik zo vier dagen winkel in en winkel uit gaan. 

Onvoorspelbaarheid en wegvallende structuur

Tijdens de feestdagen is alles net even iets anders dan normaal. Dit zorgt voor een bepaalde mate van onvoorspelbaarheid wat erg lastig kan zijn voor mensen met autisme. Zo schrijft Rudy Simone in het boek 'Aspergirls' over rituelen en routines bij mensen met autisme: 'Het is ons beschermingsmechanisme, waardoor we weten wat we kunnen verwachten, waar we dat kunnen verwachten en van wie we dat kunnen verwachten. (…) dit soort dingen geeft ons een veilig gevoel op een voor de rest gevaarlijke planeet.'

Ook de vaste structuur die wegvalt, kan lastig zijn voor mensen met autisme. Wat normaal gesproken een werkdag is, is nu opeens een feestdag. Wat doe je dan?

Prikkels

Cadeautjes, lootjes trekken, een intocht, vuurwerk, (veel) eten, te veel eten, muziek, een kerstboom, kerstversiering, pieten in allerlei kleuren, familie en vrienden. Tijdens de feestdagen komen er veel prikkels op je af. Dat kan te veel zijn voor mensen met autisme. Zelf heb ik bijvoorbeeld last van alle geluidsprikkels van vuurwerk. Vroeger durfde ik ook niet naar buiten tijdens de jaarwisseling. Het geluid was te intens en maakte mij bang.

Er is tijdens de feestdagen ook minder tijd om bij te komen van prikkels. Sinterklaas wordt redelijk snel opgevolgd door Kerstmis en voor je het weet, is het tijd voor de jaarwisseling. Dit kan zorgen voor een te vol hoofd bij mensen met autisme. Het is dus belangrijk om de tijd te nemen om bij te komen.

Eenzaamheid

Eenzaamheid maar ook andere problemen zoals angst en depressie komen relatief vaak voor bij mensen met autisme. Hoewel de feestdagen heel gezellig en sfeervol kunnen zijn, zijn ze geregeld ook beladen. Gevoelens van eenzaamheid of andere moeilijkheden, kunnen tijdens de feestdagen nog meer de kop op steken. Vraag om hulp als je dat nodig hebt en als je iemand kent die het de feestdagen misschien wat moeilijker heeft, neem dan contact met hem of haar op.

Zorg voor jezelf

De feestdagen mogen prettig zijn. Ook voor jou. Doe dus waar jij je goed bij voelt, wat goed voor jou is en communiceer dit met de mensen om je heen. Hopelijk is er dan begrip. Hele fijne feestdagen gewenst!

Tips

  • Maak een overzicht van de decembermaand en zet daarin de plannen die je hebt. Dit zorgt voor wat duidelijkheid en voorspelbaarheid. Zo zie je ook meteen wanneer het druk is en wanneer je ruimte hebt om wat bij te komen, als dat nodig is. Plan deze 'bijkomtijd' ook in.
  • Maak een lijstje van de cadeautjes die je wil kopen en koop je cadeautjes in 1 keer. Dit voorkomt urenlang tobberen over cadeaus.
  • Probeer je aan vaste routines en gewoontes te houden waar dit kan.
  • Koop geen echte kerstboom als geurprikkels niet prettig voor je zijn.
  • Gebruik oordoppen of een koptelefoon als geluidsprikkels je te veel zijn.
  • Creëer duidelijkheid en voorspelbaarheid. Misschien wil je graag weten wat er gegeten wordt, wanneer cadeautjes worden uitgepakt, welke televisieprogramma je gaat kijken, wie wanneer op bezoek komt of waar je op bezoek gaat, wanneer de kerstboom wordt opgezet of wanneer de kerstversiering wordt weggehaald. Het is niet erg om om duidelijkheid te vragen als jou dat helpt.
  • Het is oké om dingen niet te doen. De feestdagen mogen leuk zijn; ook voor jou.
  • Probeer de verwachtingen van wat maatschappelijk gewenst is, los te laten.
  • Geniet van de dingen waar jij blij van wordt en zorg goed voor jezelf!

  

Lees hier een mooi artikel van Sanne van 'Een Beetje Bijzonder' over autisme en de feestdagen. 

Lees hier een artikel over feestdagen met kinderen met autisme. 

Lees hier een mooi gedicht van Terry van de Beek over kinderen met autisme of ADHD en hoe de decembermaand voor hen is.

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

© 2020 Autistmijwat

Een blog over leven met autisme. 

Mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.